ICT in de zorg: in zes stappen naar betere IT-diensten en betere zorg

Wim Hoving

Architect ISM-Methode

Goede zorg is steeds meer afhankelijk van goede IT-diensten. Dat geldt voor ziekenhuizen en in toenemende mate ook voor andere zorgorganisaties. Steeds vaker blijkt dat falende ICT directe gevolgen heeft voor de cliënt of patiënt. Het heeft effect op de bescherming van gegevens, continuering van de behandeling en zelfs de veiligheid van de patiënt. Verzorgers, artsen en verpleegkundigen kunnen hun werk niet meer doen zonder IT-diensten die ze voorzien van informatie en handelingen ondersteunen of zelfs overnemen. Door de opkomst van e-health en voortschrijdende digitalisering is goed functionerende ICT in de zorg dus onmisbaar geworden, voor patiënt en zorgverlener.

De basis van goede ICT-dienstverlening is het op orde hebben van je IT-servicemanagement. Dat vraagt om een intensieve samenwerking tussen zorg en ICT, goed op elkaar afgestemde werkwijzen en het zorggericht beschikbaar stellen van IT-diensten. Desondanks blijkt dat juist bij zorginstellingen de kloof tussen zorg en ICT nog steeds enorm groot is. En hoewel iedereen hard werkt aan het overbruggen van de kloof, en er mooie resultaten worden geboekt, kan binnen de zorg nog veel worden verbeterd op het gebied van IT-servicemanagement. 

In deze blog ga ik in op de belangrijkste ICT-trends en -ontwikkelingen in de zorg, enkele veelvoorkomende problemen, en zes verbeteringen die zorginstellingen kunnen doorvoeren om hun IT-dienstverlening en servicemanagement op orde te krijgen.

ICT in de zorg: trends en ontwikkelingen

De zorg ziet er anno 2020 wezenlijk anders uit dan zo’n tien jaar geleden. En dat komt vooral door de rol van ICT. Door vergrijzing neemt de zorgvraag toe en stijgen de kosten. Tegelijkertijd is er sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Zorginstellingen staan voor de uitdaging om meer zorg te leveren met minder mensen. Zorg moet dus goedkoper, slimmer en sneller. ICT levert daaraan een belangrijke bijdrage. 

De opkomst van e-health

Meer zorg met minder mensen vraagt om innovatieve oplossingen en efficiënter werken. De overheid stimuleert daarom het toepassen van e-health: het gebruik van nieuwe informatie-, communicatie- en internettechnologieën om de gezondheidszorg te ondersteunen en te verbeteren. Het draagt niet alleen bij aan de gezondheid van mensen maar helpt ook om zorg betaalbaar te houden. Daarbij kan e-health verschillende processen binnen zorginstellingen ondersteunen, variërend van de primaire zorgprocessen tot voorlichting en preventie. Maar het draagt ook bij aan het digitaliseren en automatiseren van administratieve processen. Volgens de jaarlijkse e-health monitor van Nictiz en het Nivel voelen zorgverleners steeds meer een sense of urgency als het gaat om e-health. Ze zijn ervan doordrongen dat het onmisbaar is geworden om slimmere en betere zorg te bieden.

Robotica, domotica, wearables en A.I.

De mogelijkheden van e-health zijn eindeloos. Denk aan mobiele apps en wearables om lichaamsfuncties te meten, domotica waardoor mensen langer thuis kunnen wonen, robots die zorgtaken overnemen, 3D-technologie zoals het printen van instrumenten en implantaten op maat, het uitwisselen van medische informatie via elektronische patiëntendossiers, webapplicaties zoals patiëntportalen, en videocommunicatie waarmee zorgverleners en patiënten op afstand face-to-face-gesprekken kunnen voeren. Ook de rol van kunstmatige intelligentie (AI) groeit snel. AI maakt gebruik van zelflerende algoritmen die beschikbare data analyseren en op basis daarvan accuratere diagnoses stellen of persoonlijke slagingskansen van een behandeling of kansen op bijwerkingen berekenen. 

Medische innovaties gaan razendsnel

Door technologische vernieuwing gaan dit soort medische innovaties razendsnel. De verwachting is dat de zorg in 2030 in verregaande mate is gedigitaliseerd. Een medische controle kan binnen tien jaar vooral bestaan uit interacties met sensoren, camera’s en robotscanners. Ook zullen veel zorgorganisaties hun diensten gaan herbouwen rondom het Internet of Things (IoT). Het is voor zorginstellingen dus noodzaak om mee te gaan met nieuwste ICT-trends en innovaties. En om deze technologische ontwikkelingen te vertalen naar de praktijk.

Online uitwisseling van medische informatie

De zorgsector wordt in toenemende mate datagedreven. Vanaf het eerste contact wordt allerlei informatie van patiënten verzameld. Nieuwe technologieën maken het mogelijk om meer informatie te verzamelen en deze op nieuwe manieren toe te passen. En de uitwisseling van medische informatie vindt steeds vaker online en digitaal plaats, zowel binnen zorginstellingen als tussen verschillende zorgverleners en instanties. Denk aan ziekenhuizen, huisartsen, apothekers, zorgverzekeraars, patiëntenverenigingen en gemeenten. Maar ook tussen zorgverlener en patiënt. Doel is dat iedereen toegang heeft tot dezelfde informatie, met als doel betere zorg verlenen. 

Toenemende eisen compliancy en informatiebeveiliging

Voortschrijdende digitalisering en de veranderende rol van data leidt tot het stellen van strengere eisen aan informatiebeveiliging. Gezien de gevoeligheid van medische informatie is dat in de zorgsector nog belangrijker dan in andere branches. Zorgverleners moeten op ieder moment over betrouwbare informatie kunnen beschikken. Tegelijkertijd mag de informatie niet in verkeerde handen vallen. Door het grote aantal instanties dat betrokken is bij het verzamelen, verwerken en delen van informatie, is de informatiebeveiliging in de zorgsector zeer complex. Gezondheidsgegevens vormen daarom een bijzondere categorie binnen de AVG. En niet voor niets is voldoen aan NEN 7510 is sinds 2018 wettelijk verplicht. Er is namelijk een hoog risico op incidenten met grote impact. Deze strenge eisen kunnen echter ook belemmerend werken voor het gebruik van nieuwe toepassingen. Artificial intelligence kan bijvoorbeeld al veel meer uit beschikbare informatie halen dan het menselijk brein, maar privacywetgeving en informatiebeveiliging stellen grenzen aan het toepassen ervan. 

ICT in de zorg verandert in toenemende mate in zorgverstrekker

Met e-Health wordt ICT in de zorg steeds belangrijker. E-Health levert zoals gezegd een belangrijke bijdrage aan toegankelijke, betaalbare en goede zorg. Nieuwe technologieën leiden tot meer zelfregie en zelfredzaamheid bij patiënten en reduceren de kans op menselijke fouten in allerlei processen. Waar ICT voorheen nog vooral als dienst werd gezien om ondersteunende processen te digitaliseren, verandert ICT dus in rap tempo in een heuse zorgverstrekker en een onmisbare schakel in primaire medische processen. De patiënt zal ook steeds vaker de eindgebruiker worden van de IT-dienstverlening. Deze ontwikkelingen leiden ertoe dat ziekenhuizen en andere zorginstellingen voor het leveren van goede zorg steeds meer afhankelijk zijn van goed functionerende ICT. Eén defect onderdeel of verkeerde netwerkinstelling kan de primaire zorgprocessen in een ziekenhuis uren of zelfs dagenlang stilleggen. 

ict in de zorg e-health ism itil servitect

Veel voorkomende IT-problemen in de zorg

Zorginstellingen staan dus voor de uitdaging om hun bestaande ICT-processen op orde te hebben en mee te bewegen met de nieuwste ontwikkelingen. Dat geldt niet alleen in de zorg, maar in het geval van zorginstellingen staat er veel op het spel. Het is uitermate belangrijk dat de technologie goed werkt voor gebruikers en aansluit op zorgprocessen binnen en tussen zorginstellingen. Veel zorginstellingen zijn echter nog ver verwijderd van een goed geoliede IT-machine. Enkele veel voorkomende ICT-problemen die wij tegenkomen zijn:

Slechte voorbereiding op ICT-uitval

Uit recent onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid blijkt dat ziekenhuizen slecht zijn voorbereid op ICT-uitval. De kwaliteit en veiligheid van de zorg voor patiënten kan daardoor gevaar lopen. In 2018 vonden in verschillende ziekenhuizen meerdere ICT-storingen plaats die impact hadden op de zorg. Dit leidde tot veel vertraging en een grotere kans op het maken van fouten. Ziekenhuizen stelden behandelingen uit, verplaatsten patiënten of kondigden een opnamestop af. De Onderzoeksraad constateert dat de bewustwording van het risico op en van ICT-uitval niet in gelijke mate is meegegroeid met de toegenomen afhankelijkheid van ICT. Er is meer aandacht nodig voor het voorkomen en bestrijden van ICT-uitval en de gevolgen voor de veiligheid van patiënten. Kortom, ziekenhuizen moeten de digitale weerbaarheid op orde brengen.

Geen adequate uitwisseling van medische informatie

Regelmatig verschijnt er weer een nieuwsbericht over problemen met de uitwisseling van medische gegevens tussen verschillende zorgaanbieders. Maar het komt ook nog vaak voor dat de elektronische patiëntendossiers van verschillende afdelingen binnen een instelling niet met elkaar communiceren. Dit leidt tot ergernis en onveilige situaties voor patiënten, dubbele diagnoses, inefficiënte tijdsbesteding door medisch personeel, meer administratieve lasten, onnodig hoge kosten, et cetera. Privacy en informatiebeveiliging lijkt de invoering van een landelijk elektronisch patiëntendossier echter nog steeds in de weg te staan. 

Niet goed samenwerkende en moeilijk beheersbare ICT-systemen

Om ICT succesvol in te zetten is het noodzakelijk dat alles systemen, software, applicaties en functionaliteiten goed met elkaar samenwerken. Zorgverleners merken nu nog te vaak dat de techniek hapert en dat ICT-toepassingen nog onvoldoende zijn ingebed in de zorgpraktijk. Met als gevolg dat ze eerder tot meer werkdruk leiden dan tot werkverlichting. Uit de e-health monitor van Nictiz en het Nivel blijkt dan ook dat ICT nog veel beter kan worden geïntegreerd in de zorgprocessen. 

Al die complexe ICT-systemen en e-health-toepassingen vragen bovendien om goed IT-beheer met duidelijke rollen en processen. Binnen zorginstellingen, maar ook in de hele zorgketen. Maar IT-afdelingen hebben in de praktijk vaak te weinig grip op het beheer. Ze werken niet methodisch, systematisch en uniform. Dat leidt tot versnipperde ICT-diensten, slecht vastgelegde processen, onduidelijke prioriteiten in de werkvoorraad en onvoldoende controle op knelpunten en incidenten.  

Trage en niet-geïntegreerde invoering van nieuwe technieken

De innovaties in medische toepassingen gaan zoals gezegd razendsnel. Veel zorginstellingen hebben echter moeite om de ICT-trends en -innovaties bij te houden. De implementatie verloopt vaak traag en nieuwe technieken zijn onvoldoende ingebed in de bestaande zorgprocessen. Ook een goede koppeling en integratie met andere ICT-systemen ontbreekt vaak. Soms staat de organisatiestructuur in de ICT snelle samenwerking in de weg, maar het gebeurt vaker dat interne samenwerkingsafspraken niet goed functioneren. Of dat er vertragingen ontstaan doordat de noodzakelijke – en steeds intensievere – samenwerking tussen zorg en ICT niet goed is georganiseerd. 

Kloof tussen IT en zorgverleners

Ondanks de belangrijke rol van ICT-toepassingen, hebben zorgmanagers en medewerkers nog steeds een grote afstand tot de ICT. En het liefst bewaren ze deze afstand, ze willen met mensen bezig zijn en niet met techniek. Zowel managers als medewerkers hebben vaak een reactieve houding. Ze reageren pas op ICT als deze niet voldoet aan hun verwachtingen, in plaats van proactief met wensen en eisen te komen. Uit diverse onderzoeken blijkt dat zorgmedewerkers zelf vinden dat ze onvoldoende IT-kennis hebben om hun werk goed te kunnen doen. Ook is hun ervaring dat systemen niet altijd intuïtief zijn en informatie moeilijk vindbaar is. De ontwikkelingen op het gebied van digitalisering gaan zo snel dat het voor zorgpersoneel moeilijk is om deze bij te benen. Zorgpersoneel en ICT’ers spreken bovendien een compleet andere taal. Dit leidt tot onbegrip en miscommunicatie. 

Meer grip op ICT in de zorg

Binnen de zorg is meer grip op de IT-diensten dus hoognodig. Want al die nieuwe technologie is prachtig, maar moet wel op de juiste manier beheerd en gebruikt kunnen worden. Het uiteindelijke doel van IT-afdelingen is om de interne klant – de zorgprofessional en in toenemende mate de patiënt of de cliënt – op effectieve en efficiënte wijze te bedienen. En dat vraagt om goed ingericht IT-servicemanagement. Gezien de snelheid waarmee zowel zorgvragen als IT-oplossingen zich ontwikkelen, is het niet haalbaar om voor ieder nieuw vraagstuk een nieuwe oplossing te bedenken. De IT-dienstverlening moet klaar zijn voor de toekomst en in staat zijn om nieuwe oplossingen snel beschikbaar te stellen aan de zorg. Uiteraard met behoud van kwaliteit, veiligheid en compliancy. Dat vraagt om een bepaalde mate van uniformering en standaardisatie. Informatie moet bijvoorbeeld uniform worden vastgelegd en uitwisselbaar zijn. 

Om meer grip te krijgen en de IT te stroomlijnen, is binnen de zorg onder meer behoefte aan:

  • Integratie tussen verschillende oplossingen
  • Sturing op processen en resultaten
  • Grip op de kosten en efficiency
  • Goede informatiebeveiliging en risicomanagement
  • Flexibiliteit, wendbaarheid en innovatiekracht
  • Beproefde methodes en oplossingen
  • Directe invloed van de zorg op keuzes en prioriteiten
  • Partnering tussen zorgprofessionals en ICT
  • Draagvlak voor verandering en vernieuwing

Zes stappen voor betere ICT in de zorg

Dus hoe kom je nu tot betere IT-dienstverlening in de zorg? Onze ervaring is dat de volgende stappen essentieel zijn. Integraal IT-servicemanagement is daarbij het sleutelwoord. 

1. Organiseer de samenwerking tussen IT’ers en zorgprofessionals

Het zijn uiteindelijk de zorgprofessionals die moeten werken met al die mooie IT-oplossingen. ICT moet daarom laagdrempelig blijven en vooral niet te technisch zijn. Draagvlak creëren bij de zorgmedewerkers is van groot belang. Maar de IT-afdeling ziet de zorgprofessional meestal uitsluitend als eindgebruiker of klant. Een optimale IT-dienstverlening in de zorg bereik je echter pas als je de zorgverlener ook als partner beschouwt en zorg en ICT in samenhang organiseert. 

Dat begint ermee dat de missie, visie en doelstellingen van de zorg concreet worden vertaald naar meetbare IT-doelstellingen en afspraken, en dat daarover helder wordt gerapporteerd. Samenwerking vergt namelijk meer dan afspraken en goede bedoelingen alleen. Het opleveren van een besturingsmodel en onderliggende rapportages en dashboards vormt de basis voor goede ICT-dienstverlening. 

Door zorgmedewerkers tijdig te betrekken bij IT-processen kun je gezamenlijke doelen bepalen en eenzelfde koers uitzetten. Wat uiteindelijk leidt tot betere adoptie en meer wederzijds begrip. De zorg zelf heeft nu nog vaak te weinig aandacht bij het aansturen en regelen van de ICT, terwijl het daar uiteindelijk om draait! Door ook aandacht te hebben voor een eenduidige taal tussen IT en zorg, en het op peil houden van de ICT-kennis van zorgprofessionals, kun je de customer value verder verbeteren en de kloof tussen IT en zorg overbruggen.

2. Naar een uniforme en methodische werkwijze

IT-diensten en systemen zijn complexe samenwerkingsconstructies. Alleen als alle applicaties, apparaten netwerken en mensen goed samenwerken ontstaan bruikbare IT-diensten. Het ontbreekt echter vaak aan een uniforme en methodische werkwijze. Om efficiënt samen te werken binnen IT-teams en met andere afdelingen, is een uniforme, herkenbare manier van samenwerken nodig. Want hoewel iedereen binnen de IT aan zijn eigen schakel in de keten werkt en zijn eigen vak beheerst, telt uiteindelijk alleen het teamresultaat. Een uniforme samenwerking is noodzakelijke omdat software, hardware, applicaties en allerlei functionaliteiten met elkaar verbonden zijn. Een gestandaardiseerde, methodische en uniforme samenwerking zorgt voor:

  • Tevreden gebruikers door meer focus op resultaat, de service en de klant
  • Beter inzicht in resultaten en prestaties
  • Duidelijke kaders, doelen en verwachtingen
  • Heldere definiëring van rollen
  • Betere sturing op processen
  • Meer inzicht in knelpunten en prioriteiten
  • Eenduidige afhandeling van vragen, verzoeken en projecten
  • Goed leiderschap en betere sturing door management
  • Tevreden medewerkers die met plezier hun werk doen

Lees ook: verbeter de prestaties van je IT-team met een uniforme werkwijze

3. Creëer één geïntegreerde werkwijze

Een veelgemaakte fout in IT-organisaties is dat ze allerlei nieuwe systemen, processen en werkwijzen los van elkaar inrichten. Dit betekent dat medewerkers voortdurend moeten switchen tussen andere werkwijzen en methodieken; ITIL, DevOps, Prince2, agile, BiSL, AVG, NEN 7510… Alles moet beheerst en situationeel worden toegepast. 

Voor de IT’er en de zorgprofessional is dit niet uit te voeren en voor leidinggevenden niet aan te sturen. Het stapelen van allerlei methoden, technieken en regelgeving leidt tot een onbeheersbare en verstikkende werkwijze. En dat terwijl je vrijwel altijd kunt volstaan met één holistische oplossing! Daarmee creëer je een integrale werkwijze die alle aspecten afdekt: customer value, compliancy, NEN 7510, nieuwe IT-projecten, en verschillende werkwijzen. Je zult dan merken dat het inrichten van allerlei nieuwe maatwerkprocessen helemaal niet nodig is. Succesvolle organisaties doen niet “én, én”. Zij integreren trends als agile, lean en DevOps optimaal met hun bestaande processen, zodat slechts één integrale werkwijze overblijft. 

Wij introduceren daarom een besturingsmodel met een dashboard waarmee je de afdelingsdoelstelling inzichtelijk vertaalt naar service, werkwijze en teamdoelstellingen.

4. Houd je processen eenvoudig, beheersbaar en bestuurbaar

Het creëren van een geïntegreerde werkwijze is de eerste stap, de tweede stap is het compact en eenvoudig houden van de werkwijze. Een grote valkuil die wij in de praktijk bij zorginstellingen en andere organisaties tegenkomen, is dat de ICT onbeheersbaar wordt door een complexe werkwijze met een groot aantal specifieke processen, terwijl enkele generieke processen voldoende zijn. Veel organisaties kiezen er bijvoorbeeld voor om te werken met ITIL. In de praktijk lopen zij er echter tegenaan dat het te gedetailleerd en te theoretisch is. ITIL is namelijk een referentiemodel en geen toepassingsmodel. Want hoe kies je uit 34 best practices degene die voor jouw organisatie relevant zijn en hoe implementeer je ze? Daarvoor heb je een compacte werkwijze nodig die voor iedereen begrijpelijk is en door het management kan worden aangestuurd.

Een toepasbare werkwijze bevat een beperkt aantal processen en dwingt alleen die activiteiten af die noodzakelijk zijn om compliant te zijn en de beoogde resultaten te behalen. Zo’n werkwijze legt de nadruk op die zaken die de flow bevorderen en dat vraagt om vereenvoudiging en verduidelijking. Door alleen het beste van de verschillende beheermethoden en werkwijzen toe te passen en in samenhang te implementeren hou je grip op je werkwijze en de bijbehorende kosten. Dat kan onder meer door de kracht van ITIL toepasbaar te maken en te integreren met Agile, DevOps en Lean.

Lees ook: maak ITIL eenvoudig, beheersbaar en agile met ISM

5. Agile werken voor meer flexibiliteit

Flexibiliteit en wendbaarheid is zoals gezegd essentieel om technologische zorginnovaties bij te kunnen benen. Het is daarom van groot belang dat IT geen vertragende factor is bij vernieuwing van de business. Daarvoor is een agile mindset nodig. Agile is dan onderdeel van de cultuur en de denkwijze. Het is een wendbare manier van werken (zowel op het gebied van systeemontwikkeling als op het gebied van beheer) waarmee je je letterlijk aanpast aan de bedrijfsomgeving. Door in kleine stappen te werken kun je tijdig bijsturen en voorkom je dat je de verkeerde richting op gaat, of dat je fouten pas in een laat stadium ontdekt. Projecten binnen de zorg zijn vaak complex en teams werken samen met allerlei stakeholders, zoals gemeenten en andere zorginstanties. Dit zijn precies de omstandigheden waarin agile werken het beste resultaat oplevert. Agile werken kan bovendien ook buiten de IT worden toegepast in de zorg. 

Lees ook: ICT in de zorg kan niet zonder agile

6. Focus op kwaliteit van de zorg en niet op regels

De toenemende eisen op het gebied van databeveiliging en privacy worden vaak gezien als extra horde. Een belemmerende factor waarvoor nieuwe processen moeten worden ingericht en waardoor de werklast alleen maar toeneemt. Wie de AVG en NEN 7510 ziet als bureaucratie zal inderdaad merken dat ze belemmerend werken. Maar je kunt ze ook gebruiken om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Accurate vastlegging van medische gegevens en een adequate uitwisseling van informatie draagt namelijk bij aan goede zorg. Iedereen moet erop kunnen vertrouwen dat de benodigde medische informatie beschikbaar, juist, volledig én goed beschermd is. Juist dat zou het uitgangspunt moeten zijn om te willen voldoen aan NEN 7510. Zie dit soort regels dus als een kans, of breekijzer, om de kwaliteit van je zorgverlening te verbeteren. En door de werkwijze van IT-beheer goed te organiseren, kun je al in belangrijke mate voldoen aan de gestelde eisen.

Lees ook: Met NEN 7510 naar betere patiëntenzorg én IT-diensten

Maak een weloverwogen keuze tussen maatwerk en standaardisering

Iedere organisatie is ervan overtuigd dat de eigen processen uniek zijn en dat er dus maatwerk nodig is. In de praktijk heeft iedere IT-afdeling, groot of klein, echter te maken met dezelfde doelen en uitdagingen. Alle IT-organisaties moeten namelijk agile en compliant zijn en customer value leveren door goede ICT-dienstverlening. Vaak is het dus niet nodig om het wiel opnieuw uit te vinden, maar kan worden volstaan met een standaardoplossing. Zonder allerlei ingewikkelde extra procedures en handelingen voor nieuwe regelgeving en IT-diensten. Dus maatwerk waar nodig, en standaard waar het kan! Zo maak je optimaal gebruik van reeds beproefde methodes en gebruikerservaring, en houd je zaken overzichtelijk, beheersbaar en bestuurbaar.  

Op 18, 19 en 20 mei 2021 zijn wij aanwezig op het Zorg & ICT event in de jaarbeurs Utrecht. In ons seminar leggen wij uit hoe met een gestandaardiseerde aanpak NEN 7510 ingezet wordt om de kwaliteit en efficiency van IT-dienstverlening te versterken.

Wij hebben al veel zorgorganisaties geholpen bij het implementeren van een compacte, integrale werkwijze met behulp van ISM. Daardoor hebben zij meer grip gekregen op hun IT-beheer en servicemanagement. Wil je lezen hoe? Download dan onze case study van het Dijklander Ziekenhuis. 

ict in de zorg ism itil servitect

Download de Case Study

Wil je op de hoogte blijven van ISM?

Meld je aan:

ict in de zorg ism methode
NEN7510 - informatiebeveiliging in de zorg ism methode

NEN7510, de kans voor betere patiëntenzorg én IT-diensten!

Informatiebeveiliging in de zorg wordt vaak gezien als een last. Terwijl werken met NEN 7510 juist de kwaliteit van je patiëntenzorg kan verbeteren!

Goed leiderschap in IT

Is de IT-manager de bottleneck?

Ik hoor IT-managers vaak terecht verzuchten dat hun teams niet functioneren, de klant niet begrijpen en niet in staat zijn om flexibel te reageren. Wat ik jammer vind is dat de IT-manager het...
service management succesfactoren

Vijf servicemanagement succesfactoren. Saai, of simpel én succesvol?

Het prachtig vakgebied Service Management is meer dan ooit in ontwikkeling én relevant. Het succes van organisaties is direct afhankelijk van de integratie van de IT-ondersteuning in hun...
missie, visie en strategie

Missie, visie en strategie: tegeltje aan de wand of fundament?

Welke organisatie heeft een visie die daadwerkelijk invloed heeft op de bedrijfsvoering? Een doelstelling die altijd doorklinkt in de organisatie, op alle niveaus? Een missie die leidend is bij de...
zorg en ict ism methode

De groeiende kloof tussen zorg en ICT, en hoe deze te overbruggen!

De invloed van de ICT op de zorg is de laatste tien jaar enorm toegenomen. De manier waarop patiënten en cliënten tegenwoordig zorg ontvangen, is niet meer te vergelijken met vroeger. Door de...

Het ISM-procesmodel

Wil je je IT-beheer verder professionaliseren? Dit e-boek maakt het mogelijk de ISM-methode direct, eenvoudig en snel in te voeren, toe te passen en te begrijpen! 70 pagina’s direct toepasbaar

Blijf op de hoogte van ISM



Wim Hoving

Wim Hoving

Architect ISM-Methode

De ideeën en oplossingen in dit blog maken deel uit van de ISM-methode. Deze methode biedt een IT-organisatie een volledig geïntegreerde werkwijze. Een werkwijze op zowel strategische, tactisch en operationeel niveau. In ISM zijn de meest praktische ideeën uit ITIL®, Lean, DevOps en OBM geïntegreerd in één compact en toepasbaar framework. Het ISM-gedachtengoed is als open source vrij en universeel toepasbaar. Deze teksten zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen met bronvermelding vrijelijk verspreid worden.

ISM Portal

Zernikepark 4
9747 AN Groningen

info@ismportal.nl
050 - 5791387

}});